vrijdag 29 augustus 2014

SOCIALE KRACHT IN DE HOVEN, ZUTPHEN


BoerKip-8-dagkr-AKarst Rauhé en Sanne van der Drift, de twee studenten van het Kennislab voor Urbanisme voor de korte opdracht de Hoven Zutphen, presenteerden op woensdag 4 juni hun bevindingen. Als hun begeleider was ik er natuurlijk bij. De centrale vraagstelling van de gemeente Zutphen was wat de sociale kracht van de wijk de Hoven was. Maar hoe kom je daar achter?
Vooraf had het groepje rond het Kennislab Kort al nagedacht wat nu precies “korte opdrachten” zijn. De aandacht ligt dan vooral op de Wat-vraag en de Hoe-vraag. Voor De Hoven: wat is de situatie nu en wat kan het worden? Hoe kun je van de huidige situatie naar het gewenste toekomstige beeld?
Het plan van aanpak van Sanne en Karst bood ruimte om zelf veldwerk te doen, ofwel gewoon te dwalen in De Hoven en mensen te spreken, maar ook – en als gevolg van die indrukken en verhalen – de bestaande feiten en cijfers rond het bijzonder buurtschap aan de andere kant van de rivier met nieuwe ogen te bezien.
DSC_0886Wat eerst voor hen een wijkje was, met veel verkeersstromen en weinig voorzieningen, veranderde in amper twee maanden tijd tot een fascinerend dorp met evenzo speciale mensen. Dat nieuwe perspectief hebben zij omgezet in een scherpe SWOT-analyse. Sterke kanten van de Hoven zijn onder meer: de krachtige sociale structuren, zowel in formele zin zoals blijkt uit het uitgebreide verenigingsleven, als in informele zin. Omdat het dorp steeds een beperkte uitbreiding gekend heeft, levert de stedenbouwkundige structuur een prachtig opdeling in “jaarringen” op. Dat heeft ook gevolgen voor de bewoners zelf. Oorspronkelijke “heufse” bewoners herinneren zich nog hoe het leven vroeger was en naarmate mensen wonen in nieuwe delen van het dorp komen er ook andere verbanden voor in de plaats.
Een andere kracht van De Hoven is het ondernemende karakter. Hoewel voorzieningen grotendeels verdwenen zijn, vonden Karst en Sanne een aantal ondernemers die speciaal voor het buurtschap gekozen lijken te hebben voor hun bedrijfshuisvesting. De ondernemers achter Bo-El Guitars en Schoonwater Exclusief Parket kiezen voor De Hoven, omdat hun klanten doelgericht naar hun winkel komen. Zij ervaren niet dat mensen komen kijken zonder iets te kopen, zoals ondernemers in de binnenstad, wat weer scheelt in kosten voor winkeloverzienend personeel. Dit gecombineerd met de bereikbaarheid en een goede website maken De Hoven een ideaal vestigingsklimaat. Ook nieuwe bedrijven, inclusief ZZP-ers doen het goed in het dorp: van de 32 starters tussen 2008-2012 is geen enkele failliet gegaan.
DSC_0916Ten slotte observeren Sanne en Karst de toeristisch-economische kracht van De Hoven. Voor het museum Boer Kip komen bezoekers in groepen van wel 30 mensen kijken. De sterke IJsseloever en de recreatieve mogelijkheden trekt veel mensen van buiten, vooral ook als de aanwezige kunst en kunstenaars ontdekt worden. De Hoven is eigenlijk een sterk merk, zo constateren de studenten, met veel kansen voor de mensen en de nabije stad Zutphen. In de discussie met de groep ambtenaren van de gemeente kwam de vraag aan bod of De Hoven wel een wijk is… Spontaan werd voorgesteld om de dorpsstatus weer zichtbaar te maken, wat een enorme impuls aan het zelfvertrouwen van de Hovenaren kan geven.
Hoe ga je als gemeente met het dorp om? Want, zo geeft men aan, in de gesprekken zien we steeds twee gezichten bij de bewoners. Aan de ene kant een sterk gevoel van kracht en verbondenheid, aan de andere kant een afhankelijkheid van die grote stad. Dat de manier van omgaan stoelt op de sociale kracht van het dorp, betekent natuurlijk ook dat je als gemeente de relatie moet aangaan en moet durven onderhandelen!
Gaat er dan niets mis in het dorp? Sanne maakt duidelijk dat de komende vergrijzing makkelijk tot sociale problemen kan leiden. De kunst is dan natuurlijk niet om die problematiek en de mogelijke oplossingen uit de handen van De Hoven te halen, maar juist hen aan te spreken op hun eigen verantwoordelijk en ondernemerschap. Zelf laten doen en ernaast blijven staan, dat is de opgave. De prachtige poster van de resultaten van de zoektocht van Karst en Sanne kun je opvragen bij het Kennislab voor Urbanisme, door een email te sturen naar j.wesselink@elba-rec.nl. Stiekem is die poster zelf ook een zoektocht voor iedereen die geinteresseerd is in de Hoven.
2014-04-22 16.08.22De korte opdracht De Hoven Zutphen is uitgevoerd door het Kennislab voor Urbanisme. Spreekt zo’n korte opdracht van het Kennislab voor Urbanisme jou ook aan? Neem dan contact op met Jan-Willem Wesselink, email j.wesselink@elba-rec.nl of telefonisch +31 (0) 6 286 384 26.

DREAMTEAMSESSIES IN DE FABRIEK DEVENTER


SAMSUNGHoe kun je startende ondernemers helpen? 
De Fabriek Deventer, een netwerk van zelfstandigen en freelancers die gezamenlijk een netwerkkantoor exploiteren, heeft hiervoor een praktisch instrument beschikbaar, wat we de Dreamteamsessie noemen. In zo’n Dreamteam zitten 3 tot 5 “Fabriekers” die hun kennis en expertise beschikbaar stellen en de startende ondernemer in een uur en een kwartier concreet verder helpen. Vrijdag 25 april hielpen we zo zes ondernemers. In deze blog leg ik uit hoe dat is bevallen, bij de zes starters en bij de Dreamteamleden.
Methodiek
Vooraf stuurt de startende ondernemer zijn of haar vraagstelling toe, zodat de Dreamteamleden zich kunnen voorbereiden. Iedere sessie bestaat uit drie delen. Eerst gaan we in op die vraag om te bepalen wat – vanuit ondernemersperspectief bezien – nu eigenlijk de “echte” vraag is. Samen met de ondernemer formuleren we deze zo scherp mogelijk. Daarna kunnen alle Dreamteamleden zo breed mogelijk reageren, zij mogen er van alles en nog wat bij halen, als zij denken dat het de echte vraag van de ondernemer kan helpen. Ten slotte wordt er 1 oplossing gekozen om in korte tijd zo concreet mogelijk uit te werken. De sessie wordt geleid door een gespreksleider en alles dat belangrijk is wordt opgeschreven (whiteboard of flap). De foto’s die hiervan gemaakt worden krijgt de ondernemer nog dezelfde dag toegemaild.
SAMSUNGZes ondernemers
De startende ondernemers die op vrijdag 25/4 centraal staan in de Dreamteamsessies hebben zeer verschillende achtergronden en ondernemersvragen. Zo blijkt een architect een uitstekend marketinginstrument in handen te hebben, maar beschouwt dat als een (te verkopen) product. Zijn verdienmodel is echter zijn expertise dat voor iedere klant duidelijk wordt juist door zijn marketingconcept. Of de ondernemer die personal styling aan de man, of beter, aan de vrouw brengt, en erachter komt dat haar klanten niet alleen die vrouwen zijn, maar ook de modewinkels, kappers en persoonlijke verzorgingswinkels. In feite biedt zij vrouwen eenzelfde ervaring als een saunabezoek, maar dan met mode en kleding. Een andere ondernemer heeft de ambitie om een landelijk platform voor uitwisseling van Nederlandse en Duitse jongeren op te zetten, maar ziet als grootste hobbel de bestaande, weinig toeschietelijke instituten. Terwijl met zijn ondernemerschap er juist veel te bereiken is zonder die instituten.
Die echte vraag
De Dreamteamleden zelf genieten van de kans om mee te denken en worden letterlijk begeestigd door de aangedragen opgaven. Zo komt de ondernemer van het Deventer Muziekhuis met de vraag hoe hun businessmodel duurzaam en winstgevend gemaakt kan worden, niet alleen voor de huidige situatie – zij zijn tijdelijk gehuisvest in het oude Geertruidenziekenhuisgebouw – maar ook in de toekomst. Nu is het muziekhuis een plek voor docenten en leerlingen, op een bijzondere plek die draait om muziek maken. Het Dreamteam vraagt zich af of het muziekhuis niet ook de plek kan zijn om plaatjes te draaien, om specifieke optredens en thema’s te houden – jazz wordt nadrukkelijk genoemd, of gewoon een fijne muzikale ontmoeting te hebben. Waarom is de landelijk record store day in de boekhandel Praamstra en niet in het muziekhuis? En hoe zit het met de 2e hands cd en lp markt, kan dat ook niet daar georganiseerd worden? Zo wordt het muziekhuis een community van veel meer dan docenten en leerlingen.
2013-03-05 12.42.29Terugkomdag
Op vrijdagmiddag 5 september organiseren we een terugkomdag voor alle startende ondernemers die meegedaan hebben aan een Dreamteamsessie. Wij zijn nieuwsgierig wat er met alle input die zij gekregen hebben gebeurd is en of het hun business verder geholpen heeft. Want iedere ondernemer gaf na afloop van een Dreamteamsessie aan dat er wel heel veel informatie en inzichten over tafel gegaan was. Daar mee aan de slag gaan, dat gebeurt nu.
Alleen voor starters?
Natuurlijk zijn de Dreamteamsessies niet voorbehouden aan startende ondernemers, iedere ondernemer kan met een vraag of probleem de hulp van een Dreamteam inroepen. Maar anders dan bij starters zijn daar wel kosten aan verbonden, op de website van De Fabriek Deventer vind je meer informatie. Zin in een Dreamteam? Meld je aan via info@fabriekdeventer.nl

donderdag 28 augustus 2014

LEREN OVER AANSPRAKELIJKHEID EN DE PARTICIPATIESAMENLEVING


Hier vindt u ons meest recente overzicht van workshops, trainingen en adviestrajecten op de thema's aansprakelijkheid bij burgerinitiatieven, burgerkracht en de Participatiesamenleving
Boek “Regel die Burgerinitiatieven”
Burgerinitiatieven en aansprakelijkheidIn 2013 onderzocht ik samen met Maarten Bosman in opdracht van het Ministerie van BZK hoe gemeenten omgaan met maatschappelijke initiatieven, als het gaat om het inschatten van risico’s en aansprakelijkheid. Het resultaat is verschenen bij Acquire Publishing in boekvorm, “Regel die Burgerinitiatieven” en met deze link te bestellen. De digitale versie kunt u hier downloaden. Naar aanleiding van “Regel die Burgerinitiatieven” geven wij workshops, trainingen en adviezen op de thema’s aansprakelijkheid bij burgerinitiatieven, burgerkracht en de Participatiesamenleving.
Crashcourse “Aansprakelijkheid bij Burgerinitiatieven”
Met Platform 31 verzorgen we in november 2014 de Crashcourse “Aansprakelijkheid bij Burgerinitiatieven”. De Crashcourse duurt een dagdeel en is bijzonder geschikt voor iedereen die op een makkelijke en snelle manier kennis wil maken met de juridische wereld rond risico’s en aansprakelijkheid bij burgerinitiatieven. Meer informatie en aanmelden bij Platform 31, contactpersoon Hanneke Schreuders, telefoon 06-17854853 of 070-3028484 en email hanneke.schreuders@platform31.nl
Leerkring “Regelen of Ruimte Geven”
2014-03-22 13.32.02Voor verdieping rond het thema Aansprakelijkheid bij Burgerinitiatieven, ook op basis van uw eigen praktijksituaties, bieden wij de Leerkring “Regelen of Ruimte Geven” aan. De Leerkring bestaat uit drie bijeenkomsten (3 dagen) en start in het najaar van 2014. Hij is bedoeld voor gemeenten, maatschappelijke instellingen en actieve burgers die echt werk willen maken van hun burgerinitiatieven als dragers van de Participatiesamenleving. Zo gaan we niet alleen in op de juridische en procesmatige aspecten, maar ook verkennen we alternatieven en bijzondere experimentele vormen. Want wat betekent regelen en ruimte geven voor uw situatie? De Leerkring staat nadrukkelijk in het teken van het bedienen van maatschappelijke initiatieven en de Participatiesamenleving, zowel in de fysieke buitenruimte als in het sociale domein. In deze folder kunt u meer lezen over de Leerkring. Verdere informatie en aanmelden kan bij Mark Verhijde, email mark.verhijde@gmail.com en telefoon 06-52653005.
DIY contracten 
Bewoners en maatschappelijke ondernemers dagen wij uit om zelf aan de slag te gaan met die juridische wereld van overeenkomsten en afspraken. Onze ervaring is dat deze contracten vaak vol staan met bepalingen die u zeggen wat niet mag en nodeloos ingewikkeld zijn, ook wat betreft juridisch taalgebruik. Maar waarom afhankelijk zijn van uw gemeente als het gaat om contracten en regelingen? Dat kunt u natuurlijk ook zelf en in begrijpelijk Nederlands. Wij helpen u graag op weg. Neem hiervoor gerust contact op met Mark Verhijde, email mark.verhijde@gmail.com en telefoon 06-52653005.
Burgerinitiatieven en gemeentelijk beleid
Bent u ook van mening dat de burgers meer verantwoordelijkheden moeten nemen en dat de gemeente niet meer alles regelt? Weet u niet precies hoe die burgerkracht te activeren is? Hoe uw gemeentelijke organisatie daar bij kan aansluiten? Maar ook: hoe u effectief ruimte kunt geven, zodat burgerinitiatieven de kans krijgen om hun bijdrage aan de Participatiesamenleving te geven? Hiervoor bieden we verschillende adviestrajecten aan.
1. Eigen Kracht
  • Versterken van de kracht, vitaliteit en ondernemerschap van de samenleving in uw gemeente, op dorps- en wijkniveau
  • Specifieke aandacht voor koplopers en achterblijvers, wederkerigheid, elkaar helpen en andere kleinschalige arrangementen rond zorg en welzijn
  • Stimuleren van diverse vormen van zelfbeheer activiteiten in de publieke ruimte en gebouwen

2. Gemeente in beweging
  • Versterken van de nieuwe visie op burgerparticipatie en burgerkracht
  • Opstellen van een “beleidsmatige” vertaling, van aangepaste procedures en protocollen tot en met beleid burgerinitiatieven
  • Optioneel: onderzoeken hoe “regelvrij” en flexibel de bestaande juridische kaders kunnen worden opgevat, als het gaat om ruimte geven aan maatschappelijk ondernemerschap en burgerinitiatieven
  • Begeleiden en trainen van uw medewerkers op een nieuwe houding, competenties en vaardigheden, o.a. onderhandelen met burgers

3. Verbinden en elkaar helpen
  • Versterken van de verbindende en bedienende kracht van uw gemeente richting samenleving
  • Verkennen van nieuwe vormen van samenwerken tussen gemeente en actieve burgers
  • Afspraken maken over een nieuwe duurzame samenwerking met de lokale samenleving

CIMG0131De onderdelen Eigen Kracht en Gemeente in Beweging kunnen apart uitgevoerd worden, maar het is ook mogelijk om het geheel als een programma uit te voeren. De programmatische aanpak zorgt ervoor dat samenleving en gemeente gezamenlijk en in duidelijke stappen toewerken naar die nieuwe Participatiesamenleving, specifiek toegesneden op uw situatie.  
Indien u ook aan de slag wilt gaan met burgerkracht, maatschappelijke initiatieven en de gevolgen voor uw gemeente, neem dan vrijblijvend contact op met Mark Verhijde, email mark.verhijde@gmail.com en telefoon 06-52653005. Ik zie uit naar een persoonlijk gesprek om de verschillende activiteiten verder toe te lichten.